Lohner-Porsche Elektromobile (1900–1902)

Bir Mühendislik Saplantısının Anatomisi: 24 Yaşındaki Ferdinand Porsche’nin Dahi Buluşu

1900 yılında Paris’te düzenlenen tarihi Dünya Fuarı (Exposition Universelle), 19. yüzyılın en büyük teknolojik gösterilerinden biriydi. Bu devasa fuarda Avusturyalı lüks araba imalatçısı Jakob Lohner & Co. standında sergilenen bir taşıt, tüm fuarın en büyük sansasyonlarından biri haline geldi: Lohner-Porsche Elektromobile (Sistem Lohner-Porsche). Taşıtın arkasındaki genç deha ise henüz 24 yaşındaki başmühendis Ferdinand Porsche’ydi.

Lohner ve Porsche, dönemin petrol motorlarının yaydığı duman, koku, gürültü ve yüksek mekanik sürtünme kayıplarından son derece rahatsızdı. Ferdinand Porsche, bu kayıpları tamamen ortadan kaldırmak için devrim niteliğinde bir buluşa imza attı: Şanzımanı, debriyajı, kardan milini ve diferansiyeli tamamen çöpe atarak elektrik motorlarını doğrudan ön tekerleklerin göbeklerine (poryalarına) monte etti (Radnabenmotor). Bu buluş, tarihin ilk tekerlek içi motorlu taşıtı ve tarihin ilk önden çekişli elektrikli otomobili olarak tarihe kazındı.

Elektromekanik Mimari, Tudor Bataryalar ve %83 Verim Zaferi

Ön tekerlek göbeklerinin içine yerleştirilen doğru akım (DC) elektrik motorları, sürekli olarak her biri 2.5 beygir (toplam 5 HP), kısa süreli tepe noktalarında ise her biri 7 beygir (toplam 14 HP) güç üretiyordu. Mekanik aktarma organları bulunmadığı için motorun ürettiği tork doğrudan tekerleğe aktarılıyor ve %83 gibi o dönem için inanılmaz bir enerji verimliliği elde ediliyordu.

Enerji, gövde tabanına yayılmış 44 hücreli, 80 Volt gerilimli ve 300 Amper-saatlik Tudor marka kurşun-asit akü grubu tarafından sağlanıyordu. Tek başına akü paketi 410 kilogram ağırlığındaydı ve araca tek şarjla yaklaşık 50 kilometrelik bir menzil kazandırıyordu. Maksimum sürati saatte 35 ila 50 kilometre arasında değişiyor; daha sonra üretilen hafif yarış şasilerinde ise saatte 58 kilometreye kadar çıkabiliyordu.

Kültürel Çağ Yankısı ve Gaz6 Tarihsel Hükmü

Lohner-Porsche, 20. yüzyılın başında elektrikli otomobillerin petrol motorlarına karşı teknolojik üstünlüğünü simgeleyen bir mühendislik manifestosudur. Ferdinand Porsche bu platformu daha sonra iki içten yanmalı jeneratör motoruyla birleştirerek dünyanın ilk hibrit otomobili olan Semper Vivus‘u geliştirecektir. NASA, 1970’lerde Ay yüzeyinde kullanılan “Lunar Roving Vehicle” (Ay Taşıtı) için elektrikli tekerlek içi motorları tasarlarken doğrudan Ferdinand Porsche’nin 1900 yılındaki patentlerinden ilham almıştır.

Gaz6 Otomotiv Tarih Araştırmaları Kurulu olarak hükmümüz kesindir: Lohner-Porsche Elektromobile (1900–1902), 24 yaşındaki Ferdinand Porsche’nin aktarmasız tekerlek içi motor dehasıyla, modern elektrikli otomobil çağının ilk, en saf ve en görkemli kurucu şaheseridir.