Tüm hayatım boyunca sürücileri, spora fonksonel anlamda kattıkları şey üzerinden değerlendirdim – ister skor tablosundaki başarılarıyla ister karakterleriyle sporun popülaritesini yükseltmeleriyle.
İtalyan ralli efsanesi Alex Fiorio’nun hayatının, bu yıl erken yaşanda hastalıktan kaybedilmesinin, 61 yaşında, eş adı verilen Fiorio Kupası ile anıldığı bu günü deneyimleyerek, kaybının bir başarı listesiyle açıklanabilenden çok daha büyük bir şey hissettirdiğini hissettim.
Fiorio Kupası, Alex’in kafa yapısıydı. Tek bir amaçla icat edilen bir yarış: ralliye eğlenceyi geri getirmek, ister bir yarışmacı ister bir taraftar olun. Tek mekanlı etkinlikler sah ralli dünyasında biraz eleştirilsede, iyi nedenlerle işe yarıyorlar: her şeyin tek bir yerde olması, irtifatların olmaması (dolayısıyla daha az maliyet), kolay erişim ve daha iyi bir taraftar deneyimi sunabilme imkanı sağlar.

Bu yüzden 2024’te, tam zamanlı bir WRC sürücüsünün getirdiği baskıdan kaçmak için buraya gelen Kalle Rovanperä’nin gelmesi doğal bir şeydi. Sürekli onboard incelemesi, kurulumlarla uğraşma – Fiorio Cup’ta yasak, herkes için aynı – ve dinlenme saatlerini sıfıra indiren arka arkaya erken başlama/geç bitme günleri yok. Sadece gel, sür ve ardından partinin keyfini çıkar.

Tabii ki sürücüler işi kolayına bağlamıyor. Roberto Daprà, Fiorio Cup geleneğine göre bu yılın davet listesinde ön sıralardaydı; güncel İtalyan milli şampiyonunun en üst düzeyde yer almasıyla. İkinci turu başlatan orta-sağ virajı dönerken, ilk geçişten gelişen çukurlara çarpan, Daprà’yı havaya kalkan PA Racing’in yönettiği Škoda Fabia RS Rally2. Üzerindeydi. Ve etkinliği, ilk WRC2 sezonunun ardından ikinci denemesi için geri dönen genç yetenek Giovanni Trentin’in önünde kazandı.
Hala rekabetçi. Ama Alex’i bilen sürücülere sorun, ilk hatırladıkları şey sürüş değil.
Tamara Molinaro, Fiorio Kupası’nın her sezonuna katıldı. Fiorio ailesiyle bağları derin: babası Giorgio, G. Car Sport hazırlık firmasını yönetiyor ve fabrika ralli arabası üzerindeki ilk deneyimi, Alex Fiorio’nun sürdüğü bir araba olmuştu.
Group N şampiyonluğunu, WRC podyumlarını ya da ERC zaferlerini unutun. Molinaro için ya da servis alanında konuştuğum diğer herkes için akla gelen ilk bu değil.
“Çılgın! Kesinlikle aklına gelen ilk şey bu Alex,” dedi Molinaro. “Ama aynı zamanda büyük kalpli olduğunu da fark ediyorsun. Gerçekten gerçekten iyi bir insandı ve samimiyetle çılgınca eğlenceliydi.”
Alex hakkında izlenimler sorduğumda, beş farklı insandan beş farklı cevap bekliyordum. Öyle olmadı. Neredeyse her seferinde aynı şey geldi: Alex ve gitarı. Bir rallinin sonunda, Alex onu alıp çalmaya başladığında, sesi tam ses seviyesinde, her şey dururdu.
“Bu, benim için Alex’in zirvedeki hali,” diye ekledi Molinaro. “Gözlerimi kapatıp Alex’i canlandırırsam, kendisi gitarıyla, şarkı söylüyor.”
İtalyanca’da öğrendiğim ilk cümlelerden biri (ki, utanırım olsun ki, hâlâ konuşamıyorum) io non ho paura idi. Korku yok. Korkuyu yönetmek, bir ralli sürücüsü olmanın hayati bir bileşenidir. Tüm başarılı sürücüler bunu araç içinde yönetir. Bazıları ise bunun dışındayken korkabilir.
Elbette artık durum farklı – herkesin cebinde bir kamera var. Sürücüler geçim kaynaklarını korumak zorunda. Alex’in bu gerçeklikten çok önce var olması muhtemelen işe yaradı. Araç dışındaki hayatında harekete geçme konusunda dünya sınıfındaydı ve bunun bir sonucu olarak.
“Günün sonunda biz ralli sürücülarıyiz ve heimiz biraz çılgınız,” dedi Molinaro. “Ve Alex, çılgın bir sürücünün tam karşılığıydı. Gerçekten gerçekten iyi bir direksiyon sahibiydi, ama sonra ralli arabasının kapısını kapattığında, sadece kendisi. Ve işte onu güzel yapan da bu.”
Rally2 motorlarının Masseria Camarda’daki Fiorio aile evinde çalıştırıldığı gecenin ertesi günü, herkes – ralli araçları dahil – Fiorio aile evine en yakın yerleşim yeri olan Ceglie Messapica’nın ana meydanına indi. Büyük ekranda Alex’e bir saygi gösterisi oynatıldı ve izleyicilerin gözlerinden gözyaşları süzüldü.
“Hepimizin burada Alex’ten bir anı getirdiğini düşünüyorum ve kendisini onunla yakın hissediyoruz” dedi Molinaro. “Onun bizimle burada olduğunu hissediyoruz. Ailesi de burada olduğumuzu hissetmemiz için elinden geleni yapan muhteşem bir iş çıkardı.”

Mariapaola Fiorio – Alex’in kızı ve Cesare’nin torunu – başa çıkması imkâzsız bir zorlukla karşı karşıyaydı. Babasıyla birlikte Fiorio Kupası’nın düzenlenmesinde merkez rol üstlendi. Alex Ağustos ortasında hayatını kaybedince, aynı günün ilerleyen saatlerinde bir toplantı yapıldı. Sonrasında ne yapılacağına dair soru hemen ortaya çıktı – böyle koşullarda devam etmek çok mu zor olurdu?
“Babama söz verdim” dedi Mariapaola “ve böylece gösteri sürdü. Aslında mesele de buydu – unutulmayacak bir gösteri sunmak. Nihayetinde, eğer yaptığınız tek şey kupa kovalamaksa, yaşamanın ne anlamı var?
“Bence unvanları için tanınmayı hiç istemedi” diye ekledi. “Kazandığında kazanırsın, bunun şüphesi yok. Ancak bu dünya hakkında bir şey öğretirken söylediği şeyin doğru olduğunu biliyordu, çünkü bunu kazandığı gerçeği destekliyordu. O bir destekti aslında. Hayata bakış şekli seni etkileyen şeydi.”
Alex ralli üzerinden dolaylı bir yaşam sürdü ve onu dünyaya her geçen gün giderek daha yaratıcı biçimlerde sundu. Bir örnek mi? Çocuklarını okula götürürken, sırf eğlence olsun diye tam ralli özellikli bir keşif aracı olan muletto’yu kullandı. Mayın barlarına tutunacak bir koruma kemeri olduğunda, neye ihtiyacın var?
“Kızım koruma kemerine tutunuyordu ve ‘Baba, Baba, dur! Burada asılıyım! Yavaş!’ diyordu. Babam ise daha da hızlandı” dedi Mariapaola gülümserken. “Ona ‘yavaş’ demek, duvara konuşmak gibiydi!”
Alex’in sosyal medya paylaşımları da buna başka bir örnekti. Görüşleri acımasızca süzgeçten geçirilmemişti. Bu yılki Monte Carlo Rallisi’nin üçüncü ayağının sis nedeniyle kırmızı bayrakla durdurulmasına verdiği tepki, sürücülere “Gidin bir pistte yarışın. Bana göre bu bir rezillik. Biz bunlardan çok daha kötü koşullarda yarıştık!” demaktı.
cagasotto di piloti di merda ifadesi kısa süre sonra ralli sözlüğüne girdi. Bütün bunlar Alex’in içine sindiği tiyatroya aitmişti.
“Tetiklenmeyi severdi,” dedi Mariapaola, “ve insanlar onu tetiklemeyi severdi, bu yüzden sonsuz bir döngüydü.”
Modern ralli, karakterlere muhtaç. Bu karakterler herhangi bir sporu ileri taşıyan unsurun merkezinde yer alır. Evet, spordaki en başarılı sporcular baskın gelme eğilimindedir: basketbola düşünseniz, tutum ve profilinden dolayı Michael Jordan’a gitmemek zor, LeBron James MJ’nin rekorlarını geçtiğinden ve Bill Russell daha fazla şampiyonluk kazandığından habersiz bile olsa.
Ancak MJ’yi rakiplerinin üstüne taşıyan şey, getirdiği tutumdu: ‘ve bunu kişisel aldım’ internette dolaşan şakaları, baskınlığına yönelik bir meydan okumaya yönelik tutumundan parafraz edilerek türetilmişti. Sürücüler araç içinde risk alıyorsa, dışarısında da aynı şeyi yapmıyorlar mı?
Bunu yazarken, Alex’in kariyerine ve başarılarına saygısızlık etmek pahasına, onun kişiliğine ve yaşama bakışına odaklanmaktan korkuyordum. Ancak aklımda kalan izlenim, aslında bunun onun tercihi olacağıydı. Onun için çok daha fazla Sanremo podyumlarından, binlerce izleyicinin önünde Jolly Club’un Lancia Delta Integrale’leriyle yarışmaktan çok, gitarıyla şarkılar söyleyip 100’den az kişilik bir odayı büyülemekle anılmayı tercih ederdi.
Io non ho paura. Geçmişte bu tutumu kaçırma suçunu işledim. Alex’in artık burada olmadığını gerçekten içselleştirdiğim an, rallinin Pazar akşamıydı. Düşünmek için yalnızca bir anım vardı: Ben, ya da belki de bendim, onun zıttı. Soğuk, hesaplayıcı, sonuca odaklı. Yapılan tek bir hata, söylenen tek bir yanlış sözün, hedeflenen her şey için felaket olacağından endişe etmek. Ve bu şekilde yaşamaktan yorulmuştum.
Rallye arabalarında birçok yetenekli sürücü var, ancak Alex kadar anın tadını çıkarmada yetenekli olan çok az sürücü var. Onun bana ralli hakkında birçok şey öğreteceğinden eminim – ancak “korkusuzluk” kavramını bir yaşam felsefesi olarak savunmada daha da güçlü bir uzman olduğunu düşünüyorum.
Bunun, Fiorio Kupası’nın mirası olmasını umuyorum. Kendi kendin olma korkusuzluğu. Etkinliğin sloganı şöyle diyor: “Motor sporları tehlikelidir. Ancak Fiorio daha da tehlikelidir.”
Kupalar güzeldir. Ancak anılar paha biçilemez. Hoşcakal, Alex.
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔

Yorumlar